ពីរតនសម្បត្តិបុរាណដល់បណ្ណាល័យទំនើប៖ អំណាចនៃវប្បធម៌អំណានចិន
លោកបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន បានរំលេចថា វប្បធម៌អំណានរបស់ប្រទេសចិន គឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃអរិយធម៌ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រជាង៥០០០ឆ្នាំ ដោយបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សាចំណេះដឹង បន្តមរតកបញ្ញា និងជំរុញការអភិវឌ្ឍសង្គមពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ។ សម្រាប់ប្រជាជនចិន ការអានសៀវភៅមិនមែនគ្រាន់តែជាមធ្យោបាយទទួលបានព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាប្រពៃណីនៃការសិក្សា ការបណ្តុះប្រាជ្ញា ការអភិវឌ្ឍសីលធម៌ និងការស្វែងយល់អំពីពិភពលោក។ ប្រពៃណីនេះបានបន្តរស់រវើកតាមរយៈការច្នៃប្រឌិតផ្នែកសរសេរ ការផលិតក្រដាស ការបោះពុម្ព និងការរីកចម្រើននៃបណ្ណាល័យ រហូតដល់យុគសម័យឌីជីថលនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ចំណុចពិសេសមួយក្នុងអរិយធម៌ចិន គឺរតនសម្បត្តិទាំងបួននៃការសិក្សា ដែលជាភាសាចិនហៅថា 文房四宝 រួមមាន ១-ជក់សរសេរ ២-ទឹកខ្មៅ ៣-ថ្មកិនទឹកខ្មៅ និង ៤-ក្រដាស។ ឧបករណ៍ទាំងនេះបានរួមចំណែកបង្កើតមូលដ្ឋានសម្រាប់ការសរសេរ ការកត់ត្រា ការចងក្រងសៀវភៅ និងការអភិវឌ្ឍសិល្បៈអក្សរផ្ចង់របស់ចិន។ ក្នុងចំណោមរតនសម្បត្តិទាំងបួន ការច្នៃប្រឌិត និងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេសផលិត«ក្រដាស» គឺជាសមិទ្ធផលដ៏មានអត្ថន័យជាសកល។ បច្ចេកទេសផលិត«ក្រដាស»ដែលត្រូវបានកែលម្អក្នុងសម័យរាជវង្សហានខាងកើត បានផ្តល់មធ្យោបាយកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់ការកត់ត្រា និងរក្សាទុកចំណេះដឹង។ នៅពេលបច្ចេកទេសផលិតក្រដាស និងការបោះពុម្ពបានរីកចម្រើន សៀវភៅ និងឯកសារផ្សេងៗអាចផលិតបានកាន់តែច្រើន និងផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ។ សមិទ្ធផលនេះបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់ការពង្រីកឱកាសសិក្សា និងការផ្ទេរចំណេះដឹងឆ្លងកាត់ពេលវេលា និងព្រំដែនប្រទេស។
ក្នុងសម័យទំនើប ប្រទេសចិនបានបន្តលើកកម្ពស់វប្បធម៌អំណាន តាមរយៈការអភិវឌ្ឍបណ្ណាល័យសាធារណៈ បណ្ណាល័យសហគមន៍ កន្លែងអាននៅតាមតំបន់លំនៅឋាន និងបណ្ណាល័យឌីជីថល។ យោងតាមទិន្នន័យដែលបានរាយការណ៍សម្រាប់ចុងឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសចិនមានបណ្ណាល័យសាធារណៈចំនួន ៣,២៥៣ កន្លែង មានសៀវភៅប្រមាណ ១,៥៥ ពាន់លានក្បាល ហើយចំនួនអ្នកចូលប្រើសេវាបណ្ណាល័យសរុបក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មានប្រមាណ ១,៤៧ ពាន់លានដង។ ជាមួយគ្នានេះ លទ្ធផលស្ទង់មតិអំណានជាតិចិនដែលបានចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញថា អត្រាអានរួមរបស់ប្រជាជនពេញវ័យមានប្រមាណ ៨២,៣%។ តួលេខទាំងនេះបង្ហាញពីទំហំ និងសារៈសំខាន់នៃប្រព័ន្ធអំណានក្នុងការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងរបស់ប្រជាជនចិន។ជាអំណះអំណានរបស់លោកបណ្ឌិត វប្បធម៌អំណានរបស់ចិន គឺជាមរតកដ៏មានតម្លៃដែលបង្ហាញពីការបន្តអភិវឌ្ឍនៃអរិយធម៌តាមរយៈចំណេះដឹង និងនវានុវត្ត។ ពីរតនសម្បត្តិទាំងបួន និងការផលិតក្រដាសនៅសម័យបុរាណ រហូតដល់បណ្ណាល័យសាធារណៈ សហគមន៍អំណាន និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលនាពេលបច្ចុប្បន្ន ចិនបានបង្ហាញថា ការលើកកម្ពស់អំណានត្រូវការការចូលរួមពីគ្រួសារ សាលារៀន សហគមន៍ និងស្ថាប័នរដ្ឋ។ សៀវភៅមួយក្បាលអាចបើកទ្វារចំណេះដឹង បណ្ណាល័យមួយអាចបង្កើតឱកាសសម្រាប់សហគមន៍ ហើយសង្គមដែលស្រឡាញ់ការអាន គឺជាសង្គមដែលមានមូលដ្ឋានរឹងមាំសម្រាប់ការអប់រំ ការច្នៃប្រឌិត និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព៕





